Dentro do marco do I Congreso Iberoamericano de Lingua e Literatura Infantil e Xuvenil que se celebrará a finais de mes en Santiago de Chile , 19 expertos escolleron os 11 itulos imprescindibles da LIX española do século XX entre os que están Agustín Fernandez Paz con Contos por palabras e Xabier P. Docampo con Cando petan na  porta pola noite, os dous editados por Xerais.

Son as únicas obras das seleccionadas que non están escritas en castelán. Para que logo digan desta cultura ensemesmada e  acomplexada. Unha nova excepcional despois da maré de dignidade que Prolingua espallou polo mundo adiante o venres.   

As 20.30 nos lugares indicados preséntase este primeiro libro de Prolingua,   contamos con todos vós.

• A Coruña, Sala de Prensa Fundación Caixa Galicia (Cantón Grande, entrada por Rúa da Estrela): Mercedes Queixas, Pancho Pillado, Martin Pawley e Alfredo Ferreiro
• A Estrada, Agrupación Cultural KenKeirades: David Otero e Antía Otero
• Allariz, Fundación Vicente Risco: Teresa Devesa e Antonio Blanco
• Baio (Zas), Auditorio de Baio: Teresa Castro, Antonio Díaz Amor, Ricardo Vigueret
• Baiona, Biblioteca Municipal: Concha Costas e Anxo Ratel
• Barcelona, Centro Galego (Rambla Caputxins 35-37): Pere Comelles, Sabela Labraña, Xiana Díaz e Paulo Filgueiras.
• Bethelem (Palestina), Libraría Kalila w-Dimma: Moncho Iglesias Miguez e Samar Sabat
• Bos Aires (Arxentina), Biblioteca Galega de Bos Aires: Débora Campos e María Rosa Lojo
• Bruxelas (Bélxica), Livraria Orfeu: Ana Fontal, Xavier Queipo e Manuel González
• Bueu, Museo Massó: Eva Rivas, Xabier Castro, Carme Novas Ferradás, Lucía Novas
• Cacheiras-Teo, Mediateca do Grilo: Carme Hermida, Xosé Mª Lema Suárez e Rosa Moreiras Cuñarro
• Caldas de Reis, Biblioteca Municipal: Ana Rial, Cesar Longa e Xosé Candal
• Cambados, libraría Ramón Cabanillas (Rúa do Hospital, 40, baixo): Paco Fdez. Rei, Emilio Insua e Pilar Ponte
• Cangas, Auditorio Municipal: Héitor Mera, Rita Paredes, Ana Ameal e Xosé Manuel González
• Carballo, Pazo da Cultura: Xan Fernández Carrera, Silvana Castro e Farruco Fraga
• Carnota, Confraría de Pescadores de Lira: Chisco Naval, Mercedes Díaz Maián e Belén Campos
• Celanova, Aula de Cultura Caixa Galicia: Xoán Carlos Domínguez Alberte e Leopoldo Rodríguez Puga
• Cerceda, Biblioteca Pública de Cerceda: Xosé Bocixa e Manuel Lourenzo
• Chantada, Casa da Cultura: Manolo Figueiras e Xosé Miranda
• Copenhague (Dinamarca), Libraría-Café Rayuela: Alejandro Tobar e Iago Cordal
• Corcaigh/Cork (Irlanda), Book Library da University College Cork, ás 17.15 h: Carlos Seco, Ciaran Dawson e Xoán Sartal.
• Cotobade, Multiusos de Carballedo: Hadrián Faílde Perdiz, Antón Vidal Andión e Malores Villanueva
• Cuntis, Casa da Cultura: Héitor Picallo Fuentes, Olimpo Arca, Maka Arca Camba, Silvia Fernández Piñeiro e Santiago Martínez López
• Fene, Casa da Cultura: César Yáñez, Moncho Gándara, Quique Sanfiz
• Ferrol, Ateneo Ferrolán: Xosé Manuel Pérez Sardiña, Xosé Lastra e Xosé Manuel López Leira
• Gondomar, Aula de Cultura Ponte de Rosas (Avda. da Feira nº 10): Xilberte Manso, Gonzalo Navaza. Atención! En Gondomar a presentación será ás 20:00
• Guitiriz, Casa das Palabras: Alfonso Blanco
• Lalín, Museo Ramón María Aller: Rafa Cuíña, Alberto Granxa e Luz Méndez
• Lisboa (Portugal), Casa do Brasil, 21.30 h: Antonio Mira e André Filipe Simões
• Londres (Gran Bretaña), Instituto Cañada Blanch, 317 Portobello Road, 19.00 h: Inma Gil Rosendo e Eva Moreda
• Lubián (Zamora), Salón de plenos do Concello de Lubián (Souto da Feira, 7): Felipe Lubián e Carme Pousa
• Lugo, Librería Trama: Paco Martín e Antonio Reigosa
• Madison (Wisconsin, EEUU), University of Wisconsin, Edif. Ingraham, Aula 133: David MacKenzie
• Madrid, Ateneo de Madrid: Alejandro Hermida, Asunción Canal Covelo e Laura Montes Iglesias
• Marín, Biblioteca Municipal: Ana Acuña, Carlos Solla e Lucía Outeiro
• Melide, Centor Social Xosé Vázquez Pintor: Vanessa Martínez Iglesias, Xosé Vázquez Pintor, Xosé Luís Santiso e Valentina Formoso
• Moaña, Centro Cultural Daniel Castelao: Asunción Soñora Abuín, Daniel Costas Currás, Benxamín Riobó Sanluís e Xabier Cordal
• Monforte, Galería Sargadelos: Xosé Manuel Eyré e Suso Verao
• Nablús (Palestina), Libraría Kubut: Fahed Salahat e Mohamed Salahat
• Nigrán, Casa do Concello: Anxo Valverde, Xan Lois Cabreira e Emma Lázare
• Noia, Casa da Cultura Avilés de Taramancos: Lola Arxóns, Agustín Agra e Carlos Maquieira
• Nova York (EEUU), New York City University: Alexandre Alonso Nogueira e Humberto Ramilo Costas
• O Barco, Biblioteca Municipal: Manuel Agra, Luísa G. Macía e Xaquín Freixeiro
• O Grove, Casa da Cultura "Lueiro Rei": Xesús Mª González Domínguez, Luís Rei, Rosario Pérez Magdalena e Patricia Arias Chachero
• Ourense, Ateneo de Ourense: Serafín Alonso, Xosé Antón Laxe Martiñán e Xián Bobillo
• Padrón, Casa do Patín: Anxo Angueira, Rita Bugallo e Xosé García Lapido
• París (Francia), Instituto Cervantes (sala 1.3): Martinha Varela e Antón Figueroa
• Pobra de Trives, Casa da Cultura: Mónica Baleirón e Mª Luísa Travieso
• Ponferrada, Sala da Obra Social de Caja España en Ponferrada: Paco Velasco, Nuria Varela e Rafael Adán
• Ponteareas, Biblioteca Municipal: Alberte Reboreda, Anxo Saborido e Xosé Manuel Moo
• Pontedeume, Centro Municipal de Maiores: Xosé Francisco Correa Arias, Xoán Lorenzo Crespo.
• Pontevedra, Galería Sargadelos: Ana Outón, Ana Iglesias e Elvira Ribeiro
• Ribadavia, Casa da Cultura: representantes da Plataforma Ribeiro pola Lingua
• Ribadeo, Casa das Letras: Xavier Campos e Rocío Dourado
• Ribeira, Ateneo Valle Inclán: Encarna Pego, Miguel Louzao, Pura Prado e Alexandre Cortés Ayaso
• Salceda de Caselas, salón de actos do CEP Altamira: Suso Sánchez e Flori Veloso
• San Martiño de Trebello (Val do Ellas, Extremadura), Casa do Concello: Domingos Frades Gaspar, Severino López Fernández e Máximo Gaspar
• Santiago, Librería Couceiro: Xosé Luís Regueira, Antón Dobao e Mª do Carme Ríos Panisse
• Saraievo (Bosnia), Kulturni Center Fuad Jahic: Jairo Dorado
• Trintxerpe (Guipúzcoa), Tenencia de Alcaldía de Trintxerpe, concello de Pasaia: Xosé Estévez, Manolo Irixoa, Filipe Domínguez e Koldo Izagirre
• Tübingen (Alemaña), Libraría Rosa Lux (Lange Gasse 27), 20.00: Aitor Rivas, Johannes Kabatek e Mariana Petitti
• Tui, Área Panorámica (antigo S. Paio): Helena Pousa e Alberto Valverde
• Verín, Casa da Cultura: Xesús Lantes, Bieito Barreira e Zeltia Barreira
• Viana do Bolo, IES Viana do Bolo: Carlos Ferreiro González e Patricia Fernández López
• Vigo, Casa Galega da Cultura (Fundación Penzol): Xosé Henrique Costas, Manuel Bragado, Agustín Fernández Paz
• Vilafranca do Bierzo, Casa da Cultura de Vilafranca: Marisa Cela e Antonio Nestral
• Vilagarcía, Auditorio municipal: Xan Guillén, Héitor Silveiro e Cruz López Martínez
• Vilalba, Salón de Actos da Casa da Cultura: Primitivo Iglesias, Luis Villares, Moncho Paz, Ricardo Polín e Antía Veres Gesto
• Vitoria/Gasteiz, Salón de actos do Centro Galego de Vitoria: Xavier Iglesias, Itziar Ayestaran, Idoia Ezeiza e Débora Álvarez Moldes

Cando espertou, Baltar aínda estaba alí.

(A foto, impagábel, é de Santi M. Amil)

Hai agora cinco anos da primeira anotación. Neste tempo pasaron moitas cousas: pasei do anónimo Folerpa ao público Calveiro, publiquei todos os meus libros... Pero o máis importante que me ofreceu este blogue foi coñecer a un feixe de xente que hoxe considero amigos meus. Vai por eles, por Kavafinho, por  Martin, por Brétemas, por Arume, por r.r., por Alfredo, por Xesús Fraga... e por tantos outros e outras que non son amigos pero dos que aprendo cada día que pasa. Grazas a todos eles.

Non está ben laiarse  nestes tempos que corren, mais tras esta semana intensa de emocións e algunha derrota, o traballo amorease sobre a mesa: un prólogo para  un Henry James, unha conferencia para o Salón do Libro,  a  segunda novela da serie de catro xa apalabrada, as correcións do Lazarillo... A causa: o ruxerruxe  dunha nova historia que leva días baténdome no caletre e que coma case sempre comeza lonxe de aquí, nese edificio da foto, mais extacamente detrás do reloxo da fachada e xira toda ela arredor desa cifra misteriosa: 561.  Agardo ser quen de poñela a durmir durante uns meses, mais a febre cada día é mais forte e non sei se poderei... soño ata con ela.

Un neno: a donde vamos?  Outro: vamos a gritar

(E Robertiño, como non, mirando para outro lado e cociñando un faisán para facer   méritos e acadar unha cadeira  en Intereconomía ou unha columniña en La Razón)

Sobre as eleccións

"Primeiro, o decreto de 2007 provocou unha reactividade moi importante e en maior ou menor medida propiciou o cambio electoral de 2009."

Sobre a  imposición do galego

"Agora o que esta sociedade  non quere, creo, é que fagamos unha política lingüística que estableza  obrigas máis alá do minimo estrito necesario"

"Aínda que non era un decreto de inmersión (o de 2007), a porta quedaba aberta."

Sobre o 33% das bases do decretazo

"Co 33% como mínimo das materias en galego, eu considero que na sociedade na que estamos é posíbel acadar unha competencia efetiva e real en lingua galega"

Sobre os pais e as nais

" As familias galegófonas teñen a responsabilidade de trasmitirlles o galego aos seus fillos  e no caso das familias castelanófonas, habería unha responsabilidade no sentido de transmitirlles aos seus fillos a idea de que falar e recibir un imput en galego é bo"

Sobre a normalización

"Eu a estas alturas xa non teño moi claro que é a normalización..."

Sobre a súa condición de político

"Eu basicamente estou nun cargo político, sexa polo que sexa, que tampouco sei moi ben porqué, e aquí fago política"

(Entrevista de  Belén Puñal a Anxo Lorenzo no nº 152 da revista  Tempos  Novos; as negriñas son miñas)

A miña asociación, a AELG,  tamén está en folga no día de hoxe.

Malia os meses que hai que baixou do avión que o trouxo dende Nova York, o conselleiro de Culturismo segue baixo os efectos do jet lag, só hai que ler hoxe as súas declaracións no Xornal. Cada vez que este diltetante bocalán políglota abre a boca deixa un titular para os xornalistas, como ben afirma Iago Martinez. Como non chegara con afirmar que a nosa cultura limitaba, agora engadiulle uns cantos epítetos máis como espiñenta, subvencionada, ensimesmada e acomplexada. No único que concordo con el é no das espiñas, e boa mostra é a postura belixerante que moitos dos nosos intelectuais mostran acotío contra a súa política linguística e cultural, agás algún que outro que perde o cu por sair na TVG  e ter os seus quince minutiños de fuxidía sona.

Engádase a isto o shock que lle provoucou a alguén tan cosmopolita coma el pasar de visitar exposicións no MOMA a facelo no Museo do Pobo Galego, ou de pasear pola Quinta Avenida a facelo por Frei Rosendo Salvado, ou de asistir a concertos no Carnegie Hall a facelo na festa da androia para escoitar a Baltar tocar o trombón;  e xa temos a causa do seu mal e das súas bocaladas... Sexamos comprensivos e non nos asañemos con el que o pobriño xa sofre abondo nesta lameira de incultura e vulgaridade.

Contáronnos, ata o reputado New York Times o confirmou nun editorial, que os esquimós tiñan máis dun cento de palabras para nomear a neve. Segundo a época do ano, a súa temperatura, a súa cor, a súa textura, escollían esta, esa ou aqueloutra palabra. A súa lingua era o espello da natureza que os abranguía e, orgullosos, construíron con ela a súa propia cultura. Descubrimos logo que nos enganaran, que todo era unha mentira, unha andrómena dalgúns espelidos antropólogos que co tempo fora crecendo coma unha gran bola de neve mentres rodaba ladeira abaixo.

Todo isto aconteceu, porque non sabían de nós, dos galegos, os verdadeiros esquimós, da nosa lingua e da nosa cultura. Non coñecían as moitas palabras que temos para nomearmos a choiva: arroiada, ballón, barrallo, bátega, babuña, babuxa, barbaña, barrufa, barruñeira, barruzo, borralla, brea, breca, castaña, cebra, cebrisca, chaparrada, chuvascada, chuviñada, chuvisca, cifra, ciobra, corisco, decembra, escarabana, foula, froallo, marceada, morriña, orballo, poalla, salseiro, torba, torboada, torbón, trebón, xistra... Segundo a estación do ano, a súa intensidade, a súa forma, a dirección do vento, escollemos unha ou outra, e xamais nos trabucamos.

Pois ben, agora, hai quen está a empurrar, coa infame complicidade dos nosos propios gobernantes, unha gran bola pola ladeira, pero desta volta non é de neve, senón de odio e xenreira. Hai quen quere que non nomeemos a choiva, nin o orballo, nin a xistra... Hai quen quere que non nos mollemos, que levemos sempre un chuvasqueiro na boca e unha pucha ben calada na cabeza. Hai quen quere que nos cubramos baixo o seu gran paraugas, onde todos son benvidos, dinnos, para gorecerse de “la lluvia” como eles a chaman coa fachenda dos novos ricos. Os que nos negan, os que nos aldraxan, queren que a nosa lingua pase a ser unha rexouba, unha curiosa lenda urbana, que só mereza unha breve entrada na wikipedia, como a neve dos esquimós.

Mais, nós, non claudicamos.  Quitamos a roupa e  alzamos os abrazos e miramos ao ceo. E berramos nas rúas e mollamos o corpo. E enchoupamos os pés e celebramos a choiva, a arroiada, o ballón, o barrallo, a bátega, a babuña...

Nós, que somos esquimós.

(Obertura, revista Tempos Novos nº 152)

Nota: o texto  escribino  antes da publicación das bases do decreto.